KPC 2026. Od pozwu do wyroku – postępowanie cywilne przed sądem w pierwszej instancji

Reforma procesu cywilnego zapoczątkowana w 2019 r i nieudolne ustawy naprawcze doprowadziły do skomplikowania procesu cywilnego, zwiększenia obowiązków nałożonych na strony i pełnomocników oraz zaostrzyły rygoryzm procesowy. Konieczna stała się więc zmiana przepisów przywracających konstytucyjne standardy postępowania cywilnego.

Ustawą z dnia 5.08.2025 r. wprowadzono możliwość wnoszenia do sądu pism drogą elektroniczna za pośrednictwem Portalu Informacyjnego. Jest to zmiana ułatwiająca pełnomocnikom i stronom komunikację z sądem w postępowaniu cywilnym. Regulacje weszły w życie w dniu 1 marca 2026 r.

Powołana przez Ministra Sprawiedliwości Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego (KKPC) w połowie kwietnia 2025 opublikowała projekt zmian KPC i innych ustaw przywracający normalność proceduralną w postępowaniu cywilnym oraz podwyższający standardy rzetelności i przewidywalności postępowania sądowego. Projekt opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną jest podstawą aktualnie prowadzonych prac nad ustawą.  

Szkolenie obejmować będzie tok postępowania pierwszoinstancyjnego od złożenia pozwu do wydania wyroku z uwzględnieniem zmian zaprojektowanych przez KKPC. W zakresie postępowania pierwszoinstancyjnego omówione zostaną zasady dotyczące pełnomocnictw procesowych, zasady zgłaszania dowodów i formułowania wniosków dowodowych, prekluzja dowodowa, zasady doręczeń w toku procesu przez pocztę i przez publikację w Portalu Informacyjnym, możliwość składania przez pełnomocników zawodowych niektórych pism procesowych i wniosków przez Portal Informacyjny. Przedstawione zostaną także nowe regulacje dotyczące zarzutu potrącenia i nowej instytucji procesowej w postaci wyroku zastrzegającego zarzut potrącenia. W trakcie szkolenia omówione zostaną zasady rozpoznawania spraw zarówno na posiedzeniu niejawnym jak i na rozprawie, w sposób tradycyjny jak i w formie rozprawy zdalnej. Przedstawiony zostanie nowy model postępowania przygotowawczego i jego wpływ na dalsze postępowanie rozpoznawcze.

Cel szkolenia

Szkolenie ma na celu identyfikację problemów praktycznych oraz próbę ich rozwiązania. Szkolenie obejmować będzie tok postępowania pierwszoinstancyjnego ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków pełnomocników procesowych i stron postępowania cywilnego.

Na szkoleniu dowiesz się m.in:

• jak zorganizowany jest proces cywilny,
• jakie są nowe wymogi pozwu i pism procesowych,
• o przebiegu postępowania przygotowawczego i jego skutkach,
• o sposobach doręczeń do podmiotów wpisanych do KRS i przedsiębiorców wpisanych do CEIDG oraz osób fizycznych,
• co to jest Portal Informacyjny i jak działa,
• jak są doręczane pisma sądowe pełnomocnikom zawodowym oraz jak pełnomocnicy mogą składać pisma za pośrednictwem Portalu Informacyjnego,
• jakie są zasady planowania rozpraw,
• kiedy sprawa może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym,
• jakie są zasady prowadzenia rozpraw zdalnych,
• o prekluzji dowodowej i jej skutkach,
• o zeznaniach świadków stron i biegłych prowadzonych zdalnie,
• jakie są zasady dotyczące powoływania dowodów i formułowania wniosków dowodowych,
• jak przeprowadzić dowody z dokumentów papierowych, elektronicznych, nagrań, zdjęć i treści opublikowanych w Internecie,
• o sposobie złożenia zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 KPC,
• o zeznaniach świadka prowadzonych zdalnie i składanych na piśmie,
• o zmianach w zakresie dowodu z opinii biegłego,
• o możliwości wykorzystania opinii sporządzonych przez biegłych w innych sprawach,
• o sposobie wydawania, uzasadniania i doręczania postanowień i wyroków.

Dla kogo jest to szkolenie?

Szkolenie adresowane jest do prawników praktyków zajmujących się postępowaniem cywilnym zarówno do adwokatów i radców prawnych oraz aplikantów tych zawodów, jak i do sędziów, referendarzy sądowych i asystentów sędziów, a także dla wszystkich osób, które wykorzystują przepisy KPC w codziennej pracy.

1. Wymagania dotyczące pozwu i pism procesowych.
2. Pełnomocnictwo procesowe.
3. Doręczenia podmiotom wpisanym do KRS, podmiotom gospodarczym wpisanym do CEIDG i osobom fizycznym.
4. Procedura doręczenia komorniczego na zlecenie powoda.
5. Doręczanie pism sądowych pełnomocnikom zawodowym przez publikację w Portalu Informacyjnym.
6. Możliwość składania przez pełnomocników zawodowych niektórych pism procesowych przez Portal Informacyjny.
7. Tok postępowania przygotowawczego.
8. Warunki formalne i techniczne przeprowadzenia rozprawy zdalnej.
9. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków i stron oraz biegłych na posiedzeniu zdalnym.
10. Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym - warunki formalne.
11. Dopuszczalność powództwa wzajemnego.
12. Przesłanki skutecznego podniesienia zarzutu potrącenia i wyrok zastrzegający możliwość potrącenia.
13. Prekluzja dowodowa w postępowaniu cywilnym i gospodarczym.
14. Formułowanie wniosków dowodowych.
15. Podstawy pominięcia dowodów przez sąd.
16. Zastrzeżenia do protokołu – art. 162 KPC i jego wpływ na postępowanie apelacyjne.
17. Dowody z dokumentów złożonych ich kserokopii i wydruków komputerowych.
18. Dokumenty w postaci i formie elektronicznej.
19. Zeznania świadków na piśmie.
20. Dowód z przesłuchania stron.
21. Dowód z opinii biegłego.
22. Zamknięcie rozprawy.
23. Postanowienia i wyroki wydane w toku postępowania cywilnego oraz sposób ich doręczania stronom postępowania.